Piše: Muamer Kozica

Na samom početku, veoma je važno napomenuti da svi oni koji su na svojim plećima ponijeli teret vjere u ovom vremenskom periodu, svakako zaslužuju da budu spomenuti. Kad malo promislimo, uvidjet ćemo da su ovi ljudi sačuvali našu lijepu vjeru u najtežem periodu kroz koji su prošli muslimani ovog podnevlja. Ukidanje šerijata 1946. godine, dolazak komunizma pa zatim krajem dvadesetog stoljeća rat, koji je imao za cilj totalno istrebljenje muslimana ovog prostora, i na kraju sekularna država u kojoj vjera opet ima samo sekundarni značaj.


Pisat ću, ako Bog da, o ovih sedam velikana:
1. Hadži hafiz Halid ef. Hadžimulić
2. Šejh Fejzullah Hadžibajrić
3. Hafiz Fadil Fazlić
4. Besim Korkut
5. Alija Izetbegović
6. Muhamed Tajib Okić

Hadži hafiz Halid ef. Hadžimulić

Njegov život i djelo možda najbolje opisuju riječi: “ A kad nestanem, znat ćete ko je bio u vašoj blizini”. Uvaženi hafiz Halid Hadžimulić od oca Ali efendije i majke Aiše hanume, potekao je iz ugledne ulemanske porodice. Babo mu je bio mualim, a mnogo njegovih rođaka su bili hafizi, a i on je postao čuvar Časnog Kur'ana još kao dijete. Rođen je u Sarajevu, 1. januara 1916. godine. Ovaj plemeniti čovjek nikada nije prestao da se bori na putu islama. Oni koji su ga poznavali opisuju ga najljepšim riječima i žale što više nije među nama. Tako je to sa čistim i plemenitim dušama, kada presele sa ovoga svijeta, svi plaču, a one se sretne vraćaju svome Gospodaru. Njegov kompletan život, još od ranog djetinjstva bio je prožet Kur'anom. Što se tiče njegovog školovanja, ovaj veliki učenjak je završio Šerijatsku gimnaziju 1937. godine, a zatim je studirao Filološke fakultete u Zagrebu i Sarajevu. Pred komisijom je položio hifz 1963. godine. Radio je u Gazi Husrev-begovoj biblioteci, a nakon preseljenja rahmetli šejha Fejzullaha Hažibajrića postao je tumač i prevodioc Mesnevije, čuvenog djela hazreti Dželaludina er-Rumija. Bio je dugogodišnji imam i hatib Careve džamije. Zbog njegove blage naravi i predanosti vjeri, bio je poštovan i voljen od svih ljudi koji su ga poznavali. Pred njim je hifz završilo 12 hafiza, a mnogi su se okoristili njegovim znanjem.
Borio se za islam i očuvanje džamija i tokom komunističke Jugoslavije. Njegove hutbe najglasnije su se čule tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu. Poznavao je sedam jezika, a iza njega su ostali brojni spisi iz kojih smo saznali njegov životni put od djetinjstva pa sve do preseljenja sa ovog na bolji svijet. Skroman, pobožan, učen i drag čovjek koji je pred kraj ovozemaljskog života dobio priznanje u Cd-u kod Senada Hadžifejzovića za ličnost godine. Poput Uvejsa el-Karnija r.a., živio je slobodno, skriven od ovog svijeta punog oholih i pakosnih ljudi. Voljom Allaha dž.š., saznali smo ko je među nama živio, i koliko smo propustili da naučimo od ovog vrela mudrosti i znanja, kad nas je 11. januara 2011. godine napustio, i vratio se Stvoritelju.

Šejh Fejzullah Hadžibajrić

Rahmetli šejh Fejzullah Hadžibajrić je rođen u Sarajevu 1913. godine, od oca Ismaila i majke Šemse hanume. Kao dijete ostao je bez oca, pa je stoga radio u aščinici na čaršiji da pomogne porodici. Završio je mekteb, osnovnu školu, a zatim nakon što je odustao od Građevinske škole, završio je Gazi Husrev-begovu medresu 1933. godine. Posle završenog školovanja u Gazi Husrev-begovoj medresi, nastavio je raditi kao imam u sarajevskim džamijama, sve do preseljenja na ahiret.
Postao je član kadirijskog tarikata 1939. godine kod šejha Selima Samija Jašara, te je 1965. godine imenovan za šejha kadirijskog tarikata. Također je dobio ovlaštenja za nakšibendijski, šazilijski, mevlevijski, rifaijski i bedevijski tarikat, a idžaze za ove tarikate je dobio od šejhova iz raznih dijelova svijeta, između ostalog i iz Meke.
Završio je Višu islamsku šerijatsko-teološku školu (prije 2. svjetskog rata) u Sarajevu (Današnji FIN). Bio je predavač u Gazi Husrev-begovoj medresi, a od 1947. prvi hafiz kutub u Gazi Husrev-begovoj biblioteci. Završio je studij orijentalistike na Filozofskom fakultetu. Radio je kao bibliotekar na Veterinarskom fakultetu, a zatim kao viši bibliotekar na odsjeku za historiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu, nakon čega je penzionisan 1972. godine. Bio je vrstan prevodioc, a prevodio je djela sa arapskog, perzijskog i turskog jezika. Prevodio je i tumačio Mesneviju te ga je nakon preseljenja zamjenio plemeniti šejh Halid ef. Hadžimulić. Među značajnim djelima koje je napisao spada i “Riječnik tarikatskih izraza” koji je “običnom svijetu” dosta približio nauku tesavvufa. Preselio je 1990. godine, ostavivši iza sebe veliki broj djela i hajrata.

Hafiz Fadil Fazlić

Rođen je u Prnjavoru (Kalesija) 1. novembra 1951. godine. Mekteb je završio u rodnom mjestu pred Osmanom-ef. Gazibegovićem kojeg se sjeća sa posebnom zahvalnošću.
Osmogodišnju školu završio je u rodnom mjestu. Gazi Husrev-begovu medresu završio je školske 1970/71., a hifz 1973. god. Muhaffizi su mu bili: h. hfz. Sinanudin-ef. Sokolović i h. hfz. Kamil-ef. Silajdžić. Hafiska dova je proučena 14. septembra 1973. godine u Begovoj džamiji u Sarajevu. Na Fakultetu islamskih nauka (tada Islamski teološki fakultet) diplomirao je 1986. godine. Magistrirao je 16. decembra 1998. na temu: “Komparacija Hafsovog i Veršovog kira'eta” i doktorirao na istom fakultetu 22. juna 2004. godine na temu: “Mushaf Fadil-paše Šerifovića.”
Godine 1971. zaposlio se kao imam, hatib i muallim u Džamiji Sagr h. Ali na Hridu, pri Medžlisu IZ (tada Odbor IZ) – Sarajevo gdje je radio punih deset godina. Pri istom Medžlisu, od 1981. radio je dvije godine kao zamjenik vjersko-prosvjetnog referenta. Godine 1983. premješten je u Gazi Husrev-begovu medresu na predmetu Kiraeta, u svojstvu redovnog profesora. Za predavača na FIN-u postavljen je 1993. godine gdje je radio kao vanredni profesor do svog preseljenja na ahiret 2012. godine. Za imama Gazi Husrev-begove džamije imenovan je 1994., i tu funkciju je obavljao do 01. novembra 2006. godine. Za šefa Katedre za kiraet, imamet i hatabet na FIN-u postavljen je septembra 2006. godine.
Trideset pet godina učio je mukabele u mnogim sarajevskim džamijama, a dvadeset i pet godina je bio član Komisije za hifz. Izveo je osam hafiza. Bio je izvrstan profesor, uradio je mnogo za Islamski fakultet u Sarajevu, i bio veoma koristan i produktivan član IZ. Pisao je radove za Takvim, Preporod, Zbornik radova FIN-a, itd. Napisao je sedam knjiga od kojih je jedan dio o kiraetu i verzijama kiraeta, a jedan od najznačajnih djela koje je napisao je svakako spisak biografija hafiza u BiH u poslednjih 150 godina. Preselio je na ahiret nakon održanog predavanja u džamiji 2012. godine. Neka mu se Allah dž.š., smiluje i podari mu najljepše nagrade.

Besim Korkut

Besim ef. Korkut je rođen u Sarajevu 1904. godine. Završio je Ruždiju u Travniku a zatim Okružnu medresu u Sarajevu. Nakon završetka Visoke šerijatsko sudačke škole odlazi u Kairo na Al-Azhar i tamo usavršava arapski jezik. Radio je kao profesor u srednjim školama i Šerijatskom fakultetu. Deset godina je radio na prevodu značenja Kur'ana sve do svog preseljenja. Mada je on jedan u nizu prevodioca, njegov je prevod svakkao najmanje kritikovan od strane učenjaka. Naravno, sama pomisao da su stotine hiljada muslimana na našim prostorima imali priliku da na svom jeziku pročitaju značenje Kur'ana Mudrog, jeste nešto što ga čini povijesnom ličnošću u historiji Bošnjaka. Nakon što je Mićo Ljubibratić 1895. godine sa francuskog jezika “preveo” Kur'an na srpski jezik, učenjaci su morali reagovati na neautentičnost i skrnavljenje kur'anskih ajeta.
Iz tog razloga, ali i zbog potrebe da se kur'ansko značenje prevede na naš jezik, mnogi su učenjaci pokušali da prevedu nenadmašni Kur'an Časni. Korkut je preveo i neke od arapskih djela, između ostalih i priče iz “1001 noći”. Preselio je 1970. godine, a dvije godine kasnije je počela masovnija štampa prevoda značenja Kur`'ana od Besima Korkuta.

Alija Izetbegović

Rahmetli Alija Izetbegović je rođen u Bosanskom Šamcu 1925. godine. Njegova porodica se doselila u Sarajevo 1928. godine. Već nakon 2. svjetskog rata učlanjuje se u organizaciju “Mladi muslimani” čiji je član ostao sve do svog preseljenja. Zbog pripadnosti islamu, bez straha da otkrije svoj indetitet i da ponosno kaže: “Ja sam musliman!” hapšen je od strane komunističke vlasti dva puta. Pred kraj komunističke vlasti u Jugoslaviji 1990. godine osnovao je stranku SDA i ušao u vladu kao jedan od članova predsjedništva BiH. Jedno od njegovih najpoznatijih djela jeste “Između Istoka i Zapada”. Već dvije godine kasnije počinje agresija na BiH od strane Srbije, Crne Gore i Hrvatske. U tom periodu ruši se veliki broj džamija, i drugih objekata Islamske zajednice. Rahmetli Alija je u vrijeme agresije bio general armije BiH, a nakon rata prvi predsjednik predsjedništva BiH.
Dobio je niz priznanja od islamskih i zapadnih država. Na Kovačima je otvoren muzej sa njegovim ličnim stvarima, spisima, priznanjima i djelima, koji mogu posjetiti svi građani. Povukao se iz politike 2000. godine, a 2003. je preselio na ahiret. Ukopan je na šehidskom mezarju na Kovačima iznad čaršije. Obavio je hadždž, bio veliki islamski i politički intelektualac, borio se za opstanak svog naroda…

Muhamed Tajib Okić

Muhamed Tajib Okić je rođen u Gračanici kod Tuzle 1. decembra 1902. godine. Otac Muhameda Tajiba, Muhamed Teufik efendija, alim koji je bio član Ulema Medžlisa bio je rodom iz Jajca. Dug put druženja sa naukom Muhamed Tajib je započeo u Sarajevu u mektebu Bozadži Hadži Hasan efendije. Zatim je završio ruždiju na Bendbaši, a nakon toga okružnu medresu u Sarajevu. Sljedeća stepenica bila je Šerijatska sudačka škola u Sarajevu, jedna od najboljih škola te vrste u muslimanskom svijetu 20. vijeka, koju završava 1925. Put ga dalje vodi u Zagreb, gdje uzima kurseve latinskog jezika, književnosti i prava. U međuvremenu, odlazi u Pariz i na Univerzitetu “Sorbonne” završava studij književnosti, piše doktorsku tezu o Hasanu Kafiji Pruščaku i studira turski i perzijski u Nacionalnoj školi za žive istočne jezike. Specijalistički kurs, nakon toga obavlja u Tunisu na Univerzitetu Zejtuna.
Po povratku u Bosnu radi kao nastavnik u Prvoj muškoj gimnaziji i Šerijatskoj gimnaziji, te nekoliko godina na Velikoj medresi Kralja Aleksandra u Skoplju. U toku drugog svjetskog rata radi kao prevodilac u Turskoj ambasadi u Beogradu, a kada su prekinuti diplomatski odnosi izmedju Turske i Njemačke, biva interniran u Njemačkoj sa ostalim osobljem ambasade. Konačno, aprila 1945. odlazi u Tursku kao u drugu domovinu. Prvih godina u Turskoj Muhamed Tajib radi u Arhivu Predsjedništva Republike i poznatim bibliotekama. Kada je 1949. na Univerzitetu u Ankari osnovan Teološki fakultet (Ilahiyat Fakultesi), Muhamed Tajib efendija je pozvat da bude profesor Hadisa. Ubrzo je postao šef Katedre za dogmatčke nauke.
O naučnom ugledu koji je imao govori prospekt ankarskog Teološkog fakuleta iz 1968/69. akademske godine koji navodi prof. Tajiba Okića kao šefa katedri za Tefsir, Hadis, Islamsko pravo i Tursko-islamsku književnost. Među njegovim asistentima su bili kasniji reis-ul-ulema Turske i ključni profesori na teološkim fakultetima koji će se 1970-tih i 1980-tih otvoriti pri svim većim turskim univerzitetima. Nakon Ankare, prof. Muhamed Tajib će kasnije predavati i u Konji i Erzurumu. On je bošnjak koji je odgojio i podučio generaciju Islamske zajednice Turske. Njega se Turci, pogotovo njegovi učenici sjećaju sa velikim poštovanjem.

Njegova rahmetli majka Hasiba hanuma je uvakufila zemlju na kojoj se izgradio Islamski centar u Baru. Preselio je u Turskoj 1977., a ukopan je u Bosni, u martu te godine u haremu Begove džamije klanjana mu je dženaza, njegovi studenti su ispunili emanet da bude ukopan u rodnoj zemlji. Iza njega je ostala velika biblioteka i niz djela.

Komentariši

%d bloggers like this: